Reinsa tekst (kapittelvising)
Fulltekst er ikkje tilgjengeleg for dette dokumentet. Du kan laste ned original PDF eller bruke KI-assistenten.
Historisk utgreiing (1973)
NOU 1973: 27 - Skjenking av øl i Forsvarets mannskapskantiner
Utgreiinga handsamar spørsmålet om det bør opnast for skjenking av lettøl (2,50–4,75 vol%) i Forsvarets mannskapskantinar. Ho byggjer på fleire omsyn: edruskapsomsyn, trivsel, rettslege rammer, Forsvarets omdøme og ansvaret for ungdoms oppseding. Rapporten samanfattar erfaringar frå naboland (særleg ei prøveordning i Sverige) og frå fleire europeiske løysingar, og tek omsyn til undersøkingar om ungdoms alkoholvanar.
Emneord:SkjenkingForsvaretsMannskapskantinerSkjenking av ølForsvarets mannskapskantinerEdruskapsomsynAlkoholvanarVernepliktigeAlkoholbrukKontrollordningarJustis, rettssikkerhet & samfunnssikkerhetPoliti, samfunnssikkerhet & beredskap
Hovedfunni
- Det er eit sterkt uttrykt ønske frå vernepliktige og tillitsmenn om å få skjenke pilsner/bayer (2,50–4,75 vol%) i mannskapskantinar.
- Alkoholforbruket i samfunnet har dei siste åra auka markert, særleg blant ungdom, ifølgje Statens institutt for alkoholforsking si undersøking 1971.
- Tidlegare utgreiingar og nemndsmøte har stilt seg delte; flertalet har tilrådd ein avgrensa prøveordning, medan eit mindretal har vore negativt.
- Utvalet har innhenta erfaringar frå prøveordning i Sverige og ordningar i Danmark, Finland, Tyskland og England for å samanlikne konsekvensar og kontrollrutinar.
- Sentrale omsyn i vurderinga er edruskapsomsyn, trivsel, lovmessige rammer, Forsvarets omdøme og ansvar for ungdoms fostring.
- Det finst behov for betre informasjon om ungdommens drikkevanar og for å vurdera verknadene på rekruttar som ved innrykk oftast er eldre enn dei 18–19-åringane i utvalets datasett.
- Praktiske og administrative spørsmål (serveringstid, kontroll, kantinepersonale og regelverk) er avgjerande for om ein eventuell skjenking kan gjennomførast forsvarleg.
Foreslåtte tiltaki
- Innføre ei avgrensa prøveordning for skjenking av øl i mannskapskantinar med føresette tids- og stedsavgrensingar.
- Bygge regelverket på erfaringar frå Sverige og andre land, og krevje obligatorisk evaluering av prøveordninga.
- Fastsetje klare aldersgrenser og identitetskontroll for skjenking i kantinene, i samsvar med gjeldande alkohollovgiving.
- Etablere krav til opplæring av kantinepersonale i ansvarleg skjenking og merksemd på alkoholproblem.
- Innføre systematisk overvaking og innsamling av data om rekruttars drikkemønster under ordninga, i samarbeid med forskingsinstitusjonar.
- Presisere administrative reglar om opningstider, salmengde per person og handheving av disiplinære følgjer ved brot.
- Sikre at tiltak vert vurdert opp mot Forsvarets omsyn til oppseding og omdøme, og at nærare reglar vert fastsette gjennom lovendringar eller forvaltningsvedtak der det er nødvendig.
Spør NOUgla KI-assistent