Reinsa tekst (kapittelvising)
Fulltekst er ikkje tilgjengeleg for dette dokumentet. Du kan laste ned original PDF eller bruke KI-assistenten.
Historisk utgreiing (1974)
NOU 1974: 16 - Regulering av ervervsmessig husdyrhold
Denne delutgreiinga tar føre seg miljø- og strukturutfordringar knytte til auka intensivitet og konsentrasjon i svine- og fjørfeproduksjon på 1960–70-talet. Ho argumenterer for at tekniske støtteordningar, særleg kraftfôrreguleringar, ikkje lenger er eigna til å styre strukturutviklinga eller å førebygge forureining.
Emneord:ReguleringErvervsmessigHusdyrholdErvervsmessig husdyrholdSvineproduksjonFjørfeproduksjonMiljøbelastningStrukturutviklingKonsesjonspliktLandbrukspolitikkNæring, energi & distriktNæringsutvikling, innovasjon & landbruk
Hovedfunni
- Hønsebestanden held seg om lag stabil (3,7 mill. i 1949, 3,0 mill. i 1959, 3,8 mill. i 1969, 4,0 mill. i 1973) medan tal bruk med høner fall frå ca. 177 000 (1949) til ca. 47 000 (1969).
- Sterk konsentrasjon: bruk med >1000 høner auka frå 51 i 1959 til 746 i 1973; andel høner i bruk >1000 vaks frå 36 % i 1969 til 56 % i 1973.
- Ekstreme stordomar finst: 28 bruk med >10 000 høner i 1973, desse hadde snitt på 17 450 høner.
- Broilerproduksjonen har eksplodert: klekte kyllingar frå ca. 1,3 mill. (1966/67) til ca. 6,3 mill. (1972/73).
- Svineproduksjonen viser klar vekst i dyretal og i store bruk; i 1973 budde 15,7 % av svinebestanden i bruk med >200 svin.
- Nedgang i smådrift: reduksjonen i talet på bruk har i hovudsak råka småbesetningar (mindre enn 500 høner, mindre enn 10 svin).
- Miljøkonsekvensar aukar: større konsentrasjon, intensivering og nye driftsmetodar har ført til aukande forureining frå svin og fjørfe.
Foreslåtte tiltaki
- Innføre ei midlertidig lov om regulering av ervervsmessig husdyrhald med heimel for å regulere eller forby husdyrhald der fare for forureining føreligg.
- Innføre generell konsesjonsplikt for husdyrhald over ein fastsett storleik for å styre etablering og utviding.
- Fastsetje lovhjemla forskrifter om forureining frå husdyrbruk, inklusivt tekniske krav og utsleppsnormer.
- Bruke administrative tiltak for gjennomføring: konsesjonssaksbehandling, tilsynsordningar og klagemekanismer.
- Klargjere samspel mellom miljølovgiving og landbrukspolitikk slik at andre lover kan regulere besetningsstorleik ved fare for forureining.
- Tilråde økonomiske eller strukturelle verkemiddel der kraftfôrordningar ikkje lenger er tilstrekkelege, t.d. begrensingar på produksjonsstøtte ved overstegne storleikar.
- Følgje opp med detaljreglar og tabellar for dyretal og arealrelasjonar for å underbygge konsesjonspraksis og førebyggje lokal miljøskade.
Spør NOUgla KI-assistent