Reinsa tekst (kapittelvising)
Fulltekst er ikkje tilgjengeleg for dette dokumentet. Du kan laste ned original PDF eller bruke KI-assistenten.
Historisk utgreiing (1974)
NOU 1974: 33 - Analyse av jersey-sektoren
Denne utgreiinga kartlegg teknologisk utvikling, råvarer, maskinar og marknadsstruktur innan jersey-sektoren og vurderer konsekvensar for norsk produksjon og framtidig utvikling. Rapporten peikar på ei hovudendringa frå naturfibrar (ull, bomull) til teksturerte syntetgarn (særleg polyester) frå slutten av 1950-talet og utover 1960-talet.
Emneord:AnalyseJersey-SektorenTekstilindustriSyntetgarnProduksjonsteknologiMaskinparkMarkedsstrukturKonkurranseevneIndustrianalyseArbeid, velferd & inkluderingArbeidsmarked & arbeidsrettArbeidsliv
Hovedfunni
- Jersey avgrensast som strikket, glatt metervare (single og double jersey); omgrepet er noko diffust når andre strukturar (raschel, interlock) opptrer.
- Råvareskifte frå ull/bomull til teksturerte syntetgarn (særleg polyester) frå slutten av 1950-talet/tidlege 1960-tal auka bruksområde og marknadsvolum.
- Første generasjon teksturerte syntetgarn hadde for mange filament og gav dårleg brukaroppleving; seinare varianter med færre filament/finare denier vart teknisk vellukka.
- Overgang til syntetgarn skuldast ønskje om lettstelte og dimensjonsstabile plagg, noko som raskt skapte stor etterspurnad og nye spesialiserte metervarefabrikkar.
- Produksjonsapparatet utvikla seg frå låghastigheits rundstolar til høgdelte maskinar, jacquard- og elektronisk mønstringsstyring, som gir betre mønsterfleksibilitet og kortare omstillingstid.
- Frå tidleg til midt 1970-talet var 150 denier dominerande, men finare denier og meir kolorert garnbruke aukar med nye jacquardmoglegheiter.
- Strukturen i bransjen endrar seg: separasjon av metervareproduksjon og konfeksjon, auka krav til investeringar, kompetanse og marknadstilpassing for å halda lønsemd.
Foreslåtte tiltaki
- Stimulere investeringar i moderniserte rundstrikkemaskinar og elektronisk mønstringsstyring for å korta omstillingstid og auka produktmangfald.
- Styrkje forsking og utvikling på syntetgarnkvalitet og prosessering for å sikra stabile, brukarvenlege varer (finare denier, tekstureringsteknikkar).
- Etablera bransjeprogram for kompetanseheving og opplæring innan maskinteknikk, kvalitetskontroll og design/mønsterstyring.
- Fremja samarbeid og klyngeutvikling mellom metervareprodusentar, konfeksjon, leverandørar og institusjonar for å auka koordinering og verdiskaping.
- Innføra standardar og kvalitetssikring for jerseyprodukt for å byggja omdøme og lette eksport/marknadstilgang.
- Gi økonomiske støtteordningar (investeringstilskot eller lånegarantiar) for små og mellomstore fabrikkar som moderniserer produksjonen.
- Prioritera marknadsføring og eksportfrämjande tiltak retta mot nye bruksområde (ytterbekledning, tekniske tekstilar) for å utnytta sektorens tekniske moglegheiter.
Spør NOUgla KI-assistent