Reinsa tekst (kapittelvising)
Fulltekst er ikkje tilgjengeleg for dette dokumentet. Du kan laste ned original PDF eller bruke KI-assistenten.
Historisk utgreiing (1974)
NOU 1974: 61 - Reklame
Dette NOU-arbeidet granskar reklamen som økonomisk verkemiddel, informasjonskanal og kulturpåverkar i Noreg på 1970-talet. Utvalet tek utgangspunkt i korleis reklame påverkar etterspurnad, prioriteringar og forbrukarval, og vurderer både samfunnsøkonomiske verknader og verknader for haldningar, ungdom og likskap.
Emneord:ReklameMarkedsføringForbrukeratferdSamfunnsøkonomiske virkningerReklamereguleringInformasjonspliktMediemarkedetForbrukerbeskyttelseJustis, rettssikkerhet & samfunnssikkerhetStrafferett, straffeprosess & kriminalomsorgDomstolar & strafferettNæringsutvikling & Innovasjon
Hovedfunni
- Reklame har dobbel rolle: ho både informerer forbrukarar og påverkar behovssetjing og preferansar gjennom ikkje-rasjonelle og normative element.
- Reklamekostnadene er betydelege og utgjer ein vesentleg del av totale marknadsføringskostnader, med variabel fordeling på varegrupper.
- Medieverksemdene, særleg dagspressa, er økonomisk avhengige av annonseinntekter, noko som påverkar medieøkonomi og redaksjonell organisering.
- Informasjonsinnhaldet i reklame varierer mykje: problem med manglande nøytralitet, ufullstendig varefakta, skjult reklame og standardisert framstilling blir dokumenterte problem.
- Reklama har særlege verknader for ungdom: ho spelar inn i tenåringskulturen, påverkar forbruksmønster og blir forsterka av samspel mellom annonser og redaksjonelt stoff.
- Det finst både samfunnsøkonomiske positive effektar (informasjon, konkurranse) og negative verknader (forbruksstimulering, ressursbruk, velferdsmisnøye) som krev regulering.
- Det ligg føre konkrete lovframlegg og administrative forslag frå utvalet, inkludert behov for kontrollmekanismar, utdannings- og forskingsinnsats for betre forbrukarinformasjon.
Foreslåtte tiltaki
- Innføring av lov om informasjonsplikt ved marknadsføring med spesifisering av kva opplysningar som skal opplysast og kva marknader/løysingar som omfattast.
- Oppretting av ei betre kontrollordning for marknadsføring, inklusiv klage- og sanksjonsmoglegheiter, med både flertals- og mindretalsalternativ drøfta.
- Forslag frå mindretal om innføring av skatt på reklame som økonomisk reguleringsmiddel (debattert, ikkje samrøystes).
- Foreslåtte maksimumsgrenser eller andre rettslege avgrensingar av ressursbruk på marknadsføring (framlegg frå mindretal og flertalskommentarar).
- Tiltak for å styrkje likestilling i reklame, m.a. vurdering av samordning med likestillingslovgivning og retningslinjer for kjønnsskildring.
- Utdannings- og forskingstiltak: betre opplæring av marknadsførarar, forbrukaropplæring og meir systematisk forsking på reklameverknader.
- Administrative og sektorvise tiltak: reglar for beriktigande reklame, særskilde reglar for legemiddelreklame, og vurdering av nye medium (t.d. TV-kassettar, direktereklame) med eige regelverk.
Spør NOUgla KI-assistent