Reinsa tekst (kapittelvising)
Fulltekst er ikkje tilgjengeleg for dette dokumentet. Du kan laste ned original PDF eller bruke KI-assistenten.
Historisk utgreiing (1975)
NOU 1975: 4 - Økonomien innen trav- og galoppsporten
Utgreiinga skildrar ei vedvarande økonomisk krise innan trav- og galoppsporten på 1960- og 1970-talet. Slik drift har vorte halde oppe ved gjentekne, kortsiktige avgiftsnedsetjingar frå staten, men dette har ikkje løyst dei underliggjande strukturelle problema.
Emneord:ØkonomienTravGaloppsportenTravsportGaloppsportHestesportøkonomiTotalisatoromsetningPremievilkårFinansieringsmodellerAnleggsinvesteringerHelse & omsorgSpesialisthelseteneste & sjukehus
Hovedfunni
- Statsavgiftsreduksjonar er brukt fleire gonger som kortsiktig tiltak, men har ikkje gjeve varig økonomisk løft.
- Driftskostnadane auka raskare enn inntektene; eksempelvis auka selskapets andel av omsetninga på Bjerke 42 % (1970–1973) medan driftsomkostningane auka 50 %.
- Samla gjeld i totalisatorselskapa voks frå om lag 4,9 mill. kr til 10,6 mill. kr (1970–1973), om lag +120 %.
- Totalisatoromsetninga auka ujamnt mellom banene: Øvrevoll +25 %, Momarken +57 %, Trøndelag omkring +20 %.
- Premienivået til hesteeigarane er ofte for lågt til å dekkje eigarutgifter, særleg på mindre baner; på Bjerke og Øvrevoll har eigarutgiftene blitt betydelige.
- Galoppsporten krev ofte at eigarane betaler meir enn halvparten av premiepott via innskott for å få starttillatelse; ved travbane varierer innskottet frå ca. 20 % til 0,2 %.
- Investeringstala i stordrift av oppdretterpremiar er kraftig aukande: frå 255 000 kr (1960) til 964 000 kr (1970) til 1 714 000 kr (1973); lokale tilskot kring 250 000 kr (1974).
Foreslåtte tiltaki
- Prioritere investering i baneanlegg og publikumsfasilitetar for å auke tilskodarar, service og totalisatoromsetning.
- Utvikle langsiktige finansieringsmodellar (kombinasjon av lån, statstilskot og eigenkapital) framfor reine avgiftsnedsetjingar.
- Vurdere skatte- eller avgiftsreglar (inkl. kompensasjon ved meirverdiavgift) som reduserer uforholdsmessige kostnader for hestesporten.
- Revidere fordelinga av totalisatorinntekter slik at premieutbetalingar til hesteeigarar blir meir rettferdige og dekker reelle kostnader.
- Innføre tiltak for kostnadskontroll og effektivisering i drift (reduksjon av administrative og trykke- og lønskostnader gjennom modernisering).
- Styrkje støtte til hestavel og oppdrett vidare gjennom målretta oppdretterpremiar og regionale tilskot for å bevare rekruttering og kvalitet.
- Etablere nasjonale retningslinjer for prioritering av større investeringsprosjekt og søke evt. statleg lånegaranti eller tilskot for nødvendige opprustingsprosjekt.
Spør NOUgla KI-assistent