NOU 1975: 59 - Vegledning for utviklingsland ved eksport til Norge

Utredninga vurderer behovet for praktisk og kommersiell vegleiing til eksportørar og produsentar i utviklingsland som ynskjer å selje varer på det norske marknaden. Bakgrunnen er at eksisterande kanalar i mange heimland og dei tradisjonelle norske importørane ikkje i tilstrekkeleg grad sikrar informasjon, marknadstilpassing eller følgjetenester for desse aktørane. Rapporten framhevar at dette først og fremst er eit bistands- og utanrikspolitisk spørsmål: betre vegleiing kan auke utviklingslanda si eksportalternativ og gje meir rettferdige handelsvilkår. Utvalet tilrår eit eiga midlertidig, frittståande vegledningsorgan finansiert med u-hjelpsmidlar, med ein innleiande prøveperiode på 2–3 år for å kartleggje behov og innarbeide arbeidsrutinar. Organet skal samarbeide med eksisterande internasjonale og nasjonale tiltak (t.d. ITC og det generelle norske tollpreferansesystemet), ta omsyn til utfordringar som lågprisimport og vere fleksibelt i storleik og organisatorisk tilknyting. Det blir peikt på to hovudalternativ for plassering: tilknyting til eit departement med dagleg leiar og 1–2 saksbehandlarar, eller lagring hos ein næringsorganisasjon med minst éin saksbehandlar i byrjinga. Tiltaket skal i første rekke sjåast som direkte norsk bistand for å fremje eksportmoglegheiter frå utviklingsland.