Historisk utgreiing (1977)

NOU 1977: 28 - Kommunal representasjon i bedriftene

Utvalet tek for seg spørsmålet om kommunar og fylkeskommunar skal kunna få formell innflytelse i private og andre ikkje-offentlege bedrifters styrande organ når bedriftsavgjerder får vesentlege lokale verknader. Bakgrunnen er at store eller dominerande verksemder kan setja lokalsamfunn i avhengigheitsforhold, påverka skattegrunnlag, sysselsetting og lokalt miljø, og soleis svekka dei folkevalde mynde sin handlefridom.

Hovedfunni

  • Lokale samfunn kan bli avhengige av einskilde bedrifter, med sterk påverknad på kommunal økonomi, sysselsetting og miljø.
  • Eksisterande medverknadsrett for tilsette er utgangspunkt, men lokalsamfunnet manglar tilsvarande institusjonell innflytelse.
  • Tre hovudverkemiddel blir vurderte: informasjonsplikt, kontakt-/samarbeidskomitear og rett til kommunal/fylkeskommunal representasjon.
  • Informasjonsplikta skal omfatta årsrekneskap og, ved førespurnad, halvårs-/kvartalsopplysningar for større eller særleg viktige bedrifter.
  • Ressurs- og konfidensialitetshensyn krev førespurnadsreglar, moglegdom for formannskapet til å krevja unntak og reglar om fråtrekking ved interessekonflikt.
  • Fylkeskommunen skal ha tilsvarande rett der verksemda har vesentleg betyding for fleire kommunar i fylket.
  • Forslaget held private og offentlege verksemder atskilde: ordningane gjeld ikkje offentleg forvaltning eller bedrifter med kommunalt fleirtak.

Foreslåtte tiltaki

  • Innfør ei lovfestet informasjonsplikt: plikt til å sende årsrekneskap til kommunen, med høve til å krevja også halvårs-/kvartalsrapport ved behov.
  • Gjev formannskapet heimel til å krevja skriftlege opplysningar om produksjon, sysselsetting, økonomisk utvikling og planlagde endringar for bedrifter over ei terskel (t.d. 50 tilsette) eller særskilt viktige verksemder.
  • Opprett heimel for etablering av frivillige eller påkravde kontakt- og samarbeidskomitear mellom kommune/fylke og einskilde bedrifter.
  • Tilråd rett til kommunal/fylkeskommunal representasjon i styre eller bedriftsforsamling for utvalde bedrifter, med avgrensingar i eigarskap og sektor.
  • Innfør reglar om tausheitsplikt og moglegheit for bedrifter til å krevja at berre formannskapet får aksess til konfidensielle opplysningar.
  • Fastset prosedyrar for handsaming ved interessekonflikt, m.a. reglar om fråtrekk av medlem frå avgjerdsprosessar og avgrensingar i saksdokumenttilgong.
  • Gjev fylkeskommunen parallell heimel når verksemder har regional påverknad over fleire kommunar, for å sikre samordning på fylkesnivå.
Podkast-samandrag (KI-dialog)
Generer eit dialogsammendrag mellom to analytikarar
Spør NOUgla KI-assistent

Fakta om utredninga og utvalet

Omfang & Ord10 sider (3 500 ord)
Estimert Lesetidca. 16 minutt
Visningar & AktivitetFørste oppslagSitert av 14
Levert Til & DatoPublisert 1977
Landingsside hjå NB.no Last ned PDF (NB.no)