Reinsa tekst (kapittelvising)
Fulltekst er ikkje tilgjengeleg for dette dokumentet. Du kan laste ned original PDF eller bruke KI-assistenten.
Historisk utgreiing (1979)
NOU 1979: 25 - OM PRIS-OG INNTEKTSUTVIKLINGEN
Denne utgreiinga gir ei samla vurdering av utviklinga i inntekter, lønningar, prisar og konkurranseevne i Noreg fram mot andelen av 1979. Ho byggjer på statistiske hovudtal og på arbeid knytt til revidert nasjonalbudsjett. Hovudutfordringa som blir peika på, er at sjølv om produksjon og faktorinntekt har vakse i åra før 1979, er det teikn til stagnasjon og tilbakeslag i delar av fastlandsindustrien i 1978.
Emneord:Pris-OgInntektsutviklingenPrisutviklingInntektsutviklingLønnsutviklingKonkurranseevneNasjonalbudsjettLønnsglidningRealinntektØkonomisk politikkHelse & omsorgSpesialisthelseteneste & sjukehus
Hovedfunni
- Netto nasjonalprodukt i volum auka samla siste årsgjennomsnitt, men nettoproduksjon vart redusert med 26,8 % frå 1977 til 1978 i dei foreløpige tala.
- Faktorinntekta steig kring 12,4 % frå 1977 til 1978 medan totale lønnskostnader auka 9,3 % same periode.
- Konsumprisindeksen auka 8,1 % frå 1977 til 1978 (mot 9,1 % året før); prisstigninga frå april 1978 til april 1979 var 4,9 %.
- Driftsresultatet i skjermede næringar (utanom jordbruk) har i gjennomsnitt stige om lag 8 % pr. år frå 1974–1978; oljeutvinning viste ei auke i driftsresultat på kring 137 % frå 1977–1978.
- I industrien vart driftsresultatet i heimekonkurrerande konsumvareindustri kraftig redusert i 1978 til rundt ein tredjedel av 1977-nivået; investeringsindustri ropa på svakare resultat òg.
- Jordbruksdriftsresultat pr. årsverk auka sterkt: nominelt var resultat per sjølvstendig årsverk i jordbruk om lag 175 % høgare i 1978 enn i 1974.
- Fordelinga av lønnskostnadsauken 1971–78 viser om lag 37 % frå tariffaukar, 32 % frå lønnsglidning og 31 % frå obligatoriske sosiale kostnader.
Foreslåtte tiltaki
- Samordna politikk mellom budsjett- og inntektspolitikk for å dempe asymmetriar frå oljeinntekter og styrke konkurranseevna i eksportretta industri.
- Styrka overvaking og hyppigare oppdatering av nasjonalrekneskapstal for å redusere feilanslag i driftsresultat og nasjonalinntekt.
- Utvikle og ta i bruk standardiserte modellbruk for jordbruk for å berekne inntektsverknader av pris- og subsidieendringar i ulike distrikt.
- Målretta tiltak for å avdempe lønnsglidning gjennom regionale og bransjemessige initiativ og gjennom avtalemekanismer som framhevar konkurranseevne.
- Særskilde tiltak for fiskerinæringa for å handtere store inntektsvariasjonar: betre datagrunnlag, distriktsretta støtte og målretta regulering av innsats.
- Evaluering og gradvis tilpassing av pris- og subsidypolitikk i jordbruket for å sikre langsiktig inntektsutvikling utan urimelege konkurranseforstyrringar.
- Ope samarbeid mellom offentlege etatar og partar i arbeidslivet for å koordinere lønnsoppgjer, prisoppfølging og tiltak mot betalingsbalanseunderskot.
Spør NOUgla KI-assistent