NOU 1983: 25 - Bruk av kalkulasjonsrente i staten

Denne utredninga går systematisk gjennom kva «samfunnsmessig kalkulasjonsrente» er, kva rolle han bør ha i statlege prioriteringar, og korleis han blir brukt i ulike departement og verksemder. Ho tek opp skilnader mellom tidspreferanse, alternativkostnad og lånerente, og drøftar korleis ein felles kalkulasjonsrente påverkar investeringsvurderingar, prissetjing, langtidsgrensekostnad og handsaming av naturressursar og usikkerheit. Utredninga synleggjer at praksis varierer breitt mellom sektorar — frå transport og energi til miljø, forsvar og sosialtenester — og at manglande standardisering fører til inkonsistente vedtak. Arbeidsgruppa peikar på behovet for klåre reglar for når og korleis kalkulasjonsrenta skal nyttast i nytte‑kostnadsanalysar, investeringskalkylar og prisfastsetjing. Sentrale konklusjonar er at ei einhetleg realrente bør liggje til grunn ved langsiktige samfunnsøkonomiske vurderingar, at renteval må reflektere både samfunnets tidspreferanse og alternativkostnaden ved bruk av offentlege midlar, og at retningslinjer og opplæring må styrkast for å sikre einsarta praksis og betre beslutningsgrunnlag i offentleg sektor.