Reinsa tekst (kapittelvising)
Fulltekst er ikkje tilgjengeleg for dette dokumentet. Du kan laste ned original PDF eller bruke KI-assistenten.
Historisk utgreiing (1983)
NOU 1983: 6 - Stadnamn
Utgreiinga handlar om korleis skrivemåten av norske stadnamn bør handterast og normerast. Ho tek for seg både prinsipielle språklege spørsmål, juridiske rammer, praktiske og administrative ordningar, økonomiske konsekvensar og samarbeidet med samiske institusjonar. Bakgrunnen er tidlegare offentlege vurderingar som peikte på manglande heilskapleg regulering av stadnamn og ulik praksis kring bruksnamn, gardsnamn og offentleg namnebruk.
Emneord:StadnamnSkrivemåteSpråkvitskapJuridiske rammerNamnekonsulenttjenesteKlageinstansSamiske stadnamnKulturarvJustis, rettssikkerhet & samfunnssikkerhetStrafferett, straffeprosess & kriminalomsorgDomstolar & strafferettLov og rett
Hovedfunni
- Mandatet til arbeidet omfattar prinsipielle språklege, juridiske, praktiske, administrative og økonomiske sider ved skrivemåten av både gamle og nye stadnamn.
- Det er behov for ein samla og grunngjeven framstilling av nye reglar for skrivemåten av stadnamn, med vurdering av om lovheimel er nødvendig.
- Dagens namnekonsulentteneste har uavklarte organisasjons- og klagemekanismar som gjer sakshandsaming varierande mellom nivå og institusjonar.
- Det finst eit tydeleg behov for språkleg rådgjeving særleg ved oppretting eller endring av nye namn for å sikre konsistens og fagleg forankring.
- Samiske stadnamn krev særskild kontakt og samarbeid med samiske institusjonar, men normering av samisk skrivemåte ligg utanfor dette utvals mandat.
- Tidlegare føresegnene frå mellomkrigstida og etterkrigstida er relevant historisk grunnlag og vart presenterte som vedlegg for vurdering.
- Tidlegare offentlege utgreiingar peiker på motstridande standpunkt (mindreheitar som ønskjer lov vs. meir moderate tilnærmingar), noko som syner at spørsmålet krev politisk avklaring.
Foreslåtte tiltaki
- Utarbeide eit sett med grunngjevne nasjonale reglar for skrivemåten av stadnamn som dekkjer både eldre og nyare namn.
- Vurdere og eventuelt tilrå lovheimel for normeringsarbeidet for å sikre rettslege rammer og bindande praksis.
- Reorganisere namnekonsulenttenesta med klåre ansvarslinjer mellom statlege, fylkeslege og kommunale organ.
- Opprette ein uavhengig klageinstans for tvistar om stadnamn og skrivemåte.
- Etablere ein formell rådgjevingsordning knytt til namnekonsulenttenesta for handtering av nye namn og endringar.
- Opprette særskild arbeidsgruppe og fast kontaktflate mot samiske institusjonar for handsaming av samiske stadnamn og samarbeidsformer.
- Sikre ressursar og moglegheit til å engasjere sakkunnige og sekretariat, og koordinere arbeidet med relevante departement og offentlege etatar.
Spør NOUgla KI-assistent