Reinsa tekst (kapittelvising)
Fulltekst er ikkje tilgjengeleg for dette dokumentet. Du kan laste ned original PDF eller bruke KI-assistenten.
Historisk utgreiing (1986)
NOU 1986: 11 - Folketrygdens forhold til helsetjenestene og andre ordninger
Denne delutgreiinga vurderer kva som naturleg høyrer heime i folketrygdsystemet og kva som bør finansierast over det ordinære statsbudsjettet. Bakgrunnen er både eit pågåande arbeid med å forenkle og nyformulere folketrygdlova og eit behov for å klargjere finansieringsgrensene mellom trygd og statlege tiltak.
Emneord:FolketrygdensHelsetjenesteneOrdningerFolketrygdenHelsetjenesterStatsbudsjettetFinansieringFolketrygdlovaInntektsbortfallssikringUførepensjonArbeid, velferd & inkluderingPensjon & trygdeordningar
Hovedfunni
- Folketrygdens kjerneområde er ytelsar som dekkjer tap av arbeidsinntekt og forsørgerstønad (sjukepengar, attføring, ufør-/alders-/etterlattepensjon).
- Mange tilskot og ordningar som er administrert eller finansierte via folketrygden ligg utanfor individuelle rettar og naturleg trygdeformål (t.d. femte ferieuke, statsgaranti for lønnskrav).
- Rammetilskot til fylkeshelsetenesta blir i dag utbetalt frå folketrygden utan reelt administrativt styringshende frå trygdeorgana.
- Folketrygden dekker i dag 37,5 % av fylkeskommunal amortisasjon og rente ved bygging av somatiske sjukehus.
- Avsettingar og prosentvise overføringar til faglege fond for legar, tannlegar og fysioterapeutar utgjer vesentlege, ikkje-individuelle utbetalingar.
- Bruk av folketrygdsmidlar til nærings-, distriktspolitiske eller lønnsoppgjerformål har svekka økonomien og auka behovet for statstilskot.
- Flertalsforslaga i utgreiinga vil gje ei budsjettmessig reduksjon i folketrygdens utgifter på om lag 14 000 millionar kroner; det finst einskild dissensar i utvalet.
Foreslåtte tiltaki
- Overfør rammetilskot til fylkeshelsetenesta frå folketrygdens budsjett til ordinært statsbudsjett.
- Flytt refusjonsordninga (37,5 %) for avdrag og renter ved somatiske sjukehusbygg til statsbudsjettet.
- Finansier framtidige fond og tilskot til legar, tannlegar og fysioterapeutar over statsbudsjettet i staden for via folketrygden.
- Overfør ei rekkje eksterne ordningar (krigspensjon for sivile, ekstra ferieveke for over 60, forskotsbetaling av barnebidrag, tilbakebetaling ved oppheva farskap, trygd for fiskarar, stats-garanti for lønnskrav ved konkurs) til statleg finansiering.
- Klargjer og avgrens folketrygdens kjerneinnhald juridisk i ny folketrygdlov, med vekt på inntektsbortfall og individuelle stønader.
- Unngå bruk av folketrygdmidlar til distriktspolitiske eller lønnspolitiske mål utan særskilt politisk vedtak og kompensasjon.
- Avklar dissenspunkta politisk før den endelege lovgjeringa og vurder konsekvensar for trygdeavgifter og statstilskot ved overgangsordningar.
Spør NOUgla KI-assistent