Reinsa tekst (kapittelvising)
Fulltekst er ikkje tilgjengeleg for dette dokumentet. Du kan laste ned original PDF eller bruke KI-assistenten.
Historisk utgreiing (1987)
NOU 1987: 31 - Trelastindustrien på Vestlandet
Denne utredninga analyserer råstoffgrunnlaget, industristrukturen og transportfunksjonane som ligg til grunn for trelastindustrien på Vestlandet, og peikar på eit skifte frå etableringsfase til høstingsfase i skogbruket. Rapporten framhevar at massiv skogreising med stor offentleg støtte no gir eit potensial for mykje høgare avvirking og dermed auka sysselsetjing i bygdene.
Emneord:TrelastindustrienVestlandetTrelastindustriSkogbrukRåstoffgrunnlagIndustristrukturSagbrukRegional utviklingTransportkostnaderØkonomiske virkemidlerStatsforvaltning & demokratiKommunesektor & lokaldemokrati
Hovedfunni
- Skogreisinga har skapt eit vesentleg råstoffpotensial; samla sysselsetting i skogbruk, trelast og integrert trevareindustri var om lag 2 000 årsverk i 1983.
- Auka avvirking til nivået skogreisingsarbeidet ligg til rette for kan etter St.meld. nr. 18 dobla sysselsettinga i sektoren.
- Vestlandet dekker berre 13–14 % av eige trelastforbruk til tross for auka produksjon; etterspørselen blir dekka med levering frå Austlandet/Trøndelag og import, særleg frå Sverige.
- Produksjonen ved vestlandske trelastbruk auka med kring 14 % i perioden 1980–1985, men tilførselselukkene er store.
- Trelastbruk på Vestlandet får i dag berre tilført om lag 65 % av det sagtømmeret dei kunne foredla med eksisterande kapasitet; udekket behov er anslått til om lag 60 000 m3 sagtømmer.
- Nye sentralsagbruk har høge kapitalkostnader (opptil rundt 25 % av omsetninga), mot om lag 10 % i etablerte skogstrøk, som svekkjer lønsemd.
- Høge transportkostnader, konkurranse om sagtømmer og lågare prisar på biprodukt (flis/spon) gir svak lønnsemd i mange vestlandske bedrifter.
Foreslåtte tiltaki
- Leggja til rette for auka avvirking ved målretta støtte til hogst, skogkultur og mobilisering av privat skogeneigedom for å realisera potensialet frå skogreisinga.
- Stimulera konsentrasjon og oppbygging av rasjonelle sentralsagbruk som kan utnytta regionalt sagtømmer økonomisk.
- Innføra økonomiske verkemiddel som lån/tilskot innan gjeldande budsjett-rammer (utan statleg eigarskap) for å dekkja deler av kapitalkostnadene ved rasjonelle investeringar.
- Auka satsing på effektiv organisering av langtransporten (bil, bane og sjø) for å redusera transportkostnader og sikra trygg tilførsel av råstoff.
- Utvikla ordningar for langsiktige virkesleveringsavtalar mellom skogeigarar og sagbruk for å trygga råvaretilgang og planleggbar drift.
- Fremja betre utnytting av biproduktprisar gjennom marknadstiltak og integrasjon mot flis-/treforedlingsmarknadene.
- Unngå offentlege vegprosjekt som del av utbygginga; fokusere på logistikk- og transporttiltak innan eksisterande offentlege rammer.
Spør NOUgla KI-assistent