Reinsa tekst (kapittelvising)
Fulltekst er ikkje tilgjengeleg for dette dokumentet. Du kan laste ned original PDF eller bruke KI-assistenten.
Historisk utgreiing (1993)
NOU 1993: 29 - Ny lov om tomtefeste
Utgreiinga tek til orde for ei heilskapleg revisjon av regelverket for tomtefeste med særleg blikk på festeavgift, innløysing og rettsvern for festarar. Ho byggjer på at kring 250 000 festehøve finst, der ein stor del gjeld bustad- og fritidstomter, og at marknaden årleg får fleire nye festehøve og mange overføringar.
Emneord:TomtefesteFesteavgiftInnløysingRettsvernBustadtomterFritidstomterAvtalelovenTomtefestelovenTransport, kommunikasjon & infrastrukturByutvikling & bustadFinansLov og rett
Hovedfunni
- Det finst om lag 250 000 festehøve i Noreg; om lag 40 % er bustadtomter og 35 % fritidstomter.
- Årleg opprettast kring 5 000 nye festehøve, medan 9 000–11 000 festeforhold blir overførde til ny festar.
- Låg faste festeavgift i mange eldre kontraktar har gjort feste retten omsettleg og gitt bustadkjøparar høg køpesum på same tid som dei betaler låge årlege avgifter.
- Prisregulering ved forskrift (heimel i prislova) frå 1983 og seinare multiplikator-forskrifter påverkar marknaden, men samspelet med lovverket er uklårt.
- Høgsterettsdommar i 1988 har opna for at avtalelova § 36 kan gi grunnlag for oppregulering i enkelte eldre kontraktar, men gir ikkje løysing for alle tilfelle.
- Lovmessige hull gjeld særleg festehøve oppretta før 1.1.1976 (då 1975-lova ikkje kjem til anvending) og ved livstidsfeste ved innløysing etter § 33.
- Det finst behov for klargjering av mishalds- og avviklingsreglar, inkl. forholdet mellom avtalereglar og lovfesta vernarregelverk.
Foreslåtte tiltaki
- Utarbeide og fremje eit heilt nytt lovutkast med opprydding og samordning av reglar om faste avgifter, regulering og innløysing.
- Innføre presise reglar for både første fastsetjing av festeavgift og for seinare indeks- eller marknadsbasert regulering, med særskilde reglar for eldre kontraktar utan reguleringsklausul.
- Klargjere og avgrense innløysingsrett for festaren og innløysingsplikt for bortfestar, med mellomløysingar som mogleg utsetjing mot avgiftsjustering.
- Lovfeste reglar som gjev heimel til forlenging av feste der innløysing ikkje er mogleg, med reglar for korleis avgift og vilkår skal justerast ved forlenging.
- Endre andre stykket i § 5 for å lette kommunar og andre bortfestarar i fordelinga av tilskot og felleskostnader ved opparbeiding av utbyggingsområder.
- Klargjere forholdet mellom tomtefestelov, prisforskrifter og skattemessige reglar; om nødvendig føreslå føresegnsendringar for å unngå utilsikta skatte- eller prisvirkningar.
- Utarbeide standardkontrakter og forskriftsføre retningslinjer for mishald, avvikling og praktisk gjennomføring av innløysing (inkl. livstidsfeste) for å redusere rettsleg usikkerheit.
Spør NOUgla KI-assistent