NOU 1995: 5 - Norsk sør-politikk for en verden i endring

NOU-en granskar korleis endringar i verdssamfunnet på 1990-talet krev ein ny, samordna norsk politikk mot sør. Rapporten peikar på at globalisering, auka konfliktar, aukande miljøproblem og store skilnader i utviklingsnivå gjev nye utfordringar som ikkje kan handsamast isolert frå norsk utanriks- og innenrikspolitikk. Hovudproblema er utbreidd fattigdom (om lag éin milliard menneske i absolutt naud), miljøpress skapt av forbruks- og produksjonsmønster i industriland og nye folkevandringar og konfliktar som krev humanitære responsar. Kommisjonen tilrår å erstatte det tradisjonelle «utviklingsland»-omgrepet med ei tredeling: låg‑velferdsland, mellomgruppe‑land og høginntektsland, og å skilje politikk og verkemiddel etter desse kategoriane. Rapporten krev eit sterkare politisk fokus, betre koordinering av bistand, nødhjelp, handelstiltak og miljøinnsats, og ei rolleendring for den ministerpost som har ansvaret slik at dette blir samla og styrka. Målet er å bekjempe fattigdom, fremje fred og demokratisk utvikling og sikre berekraftig forvaltning av naturgrunnlaget. Tiltaka bør leggast opp med eit 5–10 års perspektiv, realistisk med omsyn til nasjonal kapasitet og økonomiske rammer, og sjåast i samspel med andre lands og multilaterale aktørar.