NOU 2000: 16 - Tobakksindustriens erstatningsansvar

Denne utgreiinga vurderer om og korleis tobakksindustrien kan haldast erstatningsrettsleg ansvarleg for dei enorme helse- og samfunnskostnadene knytt til tobakksbruk. Ho oppsummerer medisinsk kunnskap om skader og avhengnad, teknologisk utvikling av tobakksprodukt, juridiske erfaringar frå andre land og potensielle søksmålsstrategiar i Noreg. Utgreiinga peikar på at tobakksprodukt i det 20. hundreåret gjekk frå enkle landbruksvarer til målretta, tekniske produkt utvikla for å sikre nikotintilførsel og marknadsandelar. Industriens informasjonspraksis, marknadsføring og motarbeiding av folkehelsetiltak har medført at mange byrja å røyke i ung alder utan full kunnskap om risiko og avhengnad. Passive røykarar er òg utsette for alvorlege helseskadar. Internasjonale utviklingar, særleg i USA, viser at søksmål og store forlik kan gi økonomisk kompensasjon og påverke industripraksis. Utgreiinga konkluderer med at det finst rettslege grunnlag og politiske argument for å vurdera erstatningskrav frå individuelle røykjarar, arbeidstakarar utsette for passiv røyk og offentlege sjukehusførebuarar (fylkeskommunar), og at ei slik strategi bør kombinerast med sterke førebyggjande tiltak og bruk av midlar til helsefremjande formål.