Reinsa tekst (kapittelvising)
Fulltekst er ikkje tilgjengeleg for dette dokumentet. Du kan laste ned original PDF eller bruke KI-assistenten.
Historisk utgreiing (1974)
NOU 1974: 15 - Om grunnlaget for inntektsoppgjørene 1974
Denne rapporten gir eit teknisk og kvantitativt grunnlag for vårens inntektsoppgjer i 1974. Ho leverer prognosar for pris- og inntektsutvikling i 1974 ved bruk av den nye aggregertmodellen PRIM III, byggjer på føresetnader om utanlandsprisar, investeringar, jordbruksprisar og ulike lønnsalternativ, og syner verknader på nivået av prisvekst og disponibel realinntekt for utvalde hushaldningar.
Emneord:InntektsoppgjøreneInntektsoppgjørPrisutviklingInntektsprognoserMakroøkonomisk modellDisponibel realinntektLønnsglidningLønnskostnaderFinans, skatt & makroøkonomiMakroøkonomi & konjunkturstyringMiljøØkonomi
Hovedfunni
- Konsumprisindeksen auka med 6,8 % frå jan 1972 til jan 1973 og med 8,5 % frå jan 1973 til jan 1974, den sterkaste årlege stigninga sidan tidleg på 1950-talet.
- Bedriftenes lønnskostnad pr. årsverk auka i gjennomsnitt 24 % frå 1971 til 1973; for perioden 1967–1973 skuldast 31,4 % tariffauke, 37,3 % lønnsglidning og resten auka obligatoriske sosiale kostnadar.
- Gjennomsnittlig timeforteneste for industrien rose om lag 8,9 % frå 1971 til 1972; frå 1972 til 1973 var både årslønn og lønnskostnad pr. timeverk sterkare stigande (10,5 % respektivt 13,0 % i dei oppgitte anslaga).
- Disponibel realinntekt fall for mange lønnstakargrupper frå 1971 til 1972, og heldt fram med nedgang for dei høgast lønna frå 1972 til 1973; barnefamiliar i låginntektsgrupper har hatt relativt sterkare prisauke.
- Internasjonale prisimpulsar har sterkt påverka norsk prisnivå; bytteforholdet overfor utlandet vart svekt i 1972, men snudde delvis i 1973.
- Prognosar for 1974 er utarbeidde berre for året, fordi usikkerheita i utanlandsmarknadene gjer lengre framskrivingar lite pålitelege.
- Norsk statistikk og nasjonalrekneskap for 1972–73 er førebelse eller mangelfulle, noko som reduserer presisjonen i inntekts- og fordelingsanalysar.
Foreslåtte tiltaki
- Leggja fram scenario-basert prognosemateriale for 1974 med alternative aukeprosentar i jordbruksprisar og utbetalt lønn pr. årsverk, slik rapporten sjølv gjer.
- Bruka og vidareutvikla PRIM III-modellen til pris- og inntektsprognosar, men følgja opp med validering og historisk kalibrering av modellen.
- Utarbeida etterrekningar av verknadene etter avslutta oppgjer for å bedra opplæring og framtidige prognosar.
- Forbetra og utvida statistikkgrunnlaget — særleg lønns-, inntekts- og nasjonalrekneskapstal — for å gi meir presise fordelingsanalysar.
- Presentera konsekvensar for prisnivå og inntektsfordeling i standardiserte oppsett som kan brukast av partane i forhandlingane.
- Inkludera i vedlegg og vurderingar verknad av aktuelle skatte- og subsidieendringar for 1974, slik at nettoeffektar på disponibel inntekt blir synlege.
- Avgrensa prognosane til korttidsperiodar når utanlandsmarknadene er svært usikre, og synleggjera usikkerheita eksplisitt i hovudresultata.
Spør NOUgla KI-assistent