Reinsa tekst (kapittelvising)
Fulltekst er ikkje tilgjengeleg for dette dokumentet. Du kan laste ned original PDF eller bruke KI-assistenten.
Historisk utgreiing (1977)
NOU 1977: 1 - Ny planleggingslov
Utgreiinga legg fram bakgrunnen for eit omfattande behov for å samordne fysisk planlegging på kommunalt, fylkesbundet og statleg nivå. Ho peikar på at eldre regelverk var fragmentert og avgrensa — tidlegare bygningslovar gav berre detaljplanar for tettbygde område og dekka dårlegare heilskapleg ressursforvaltning.
Emneord:PlanleggingslovFysisk planleggingArealforvaltningRessursforvaltningKonsekvensutgreiingarKommuneplanFylkesplanPlansystemKlima, miljø & naturressursarNaturmangfald & arealforvaltningMiljøLov og rett
Hovedfunni
- Det tidlegare plansystemet (bygningslova frå 1924) var snevert: detaljbyplanar for byar og tettstader, og 147 kommunar (ca. 1/4) fall utanfor verkemidla i 1964.
- I 1964 var store delar av endå 248 kommunar i tilsvarande mangelfull situasjon med omsyn til planrammer.
- Bygningslova av 1965 utvida verkemidlet til heile landet og innførte oversiktsplanlegging (regionplan/generalplan), slik at berre 4 av 460 kommunar blei midlertidig unntatt ved iverksetjing.
- Den juridiske reguleringa vart spreidd på mange sektorlover (strandlov, jordlov, naturvernlov m.fl.), som skapte dårleg koordinering og sektorinteresser som ofte vann fram i konflikt med kommunale planar.
- Det manglar klare reglar for korleis statlege, fylkeskommunale og kommunale planprosessar skal harmoniserast; kommunane må i dag kontakte mange sektoradministrasjonar med ulike krav.
- Planlegging har utvikla seg frå eit ekspertfag til eit politisk og tverrfagleg felt; dette stiller krav til nye prosedyrear og involvering av fleire aktørgrupper.
- Det er behov for meir overordna landsplanlegging knytt til kommunale og fylkesvise planar for å kunne styre busetnadsmønster og ressursbruk betre.
Foreslåtte tiltaki
- Innføre ein felles, prosedyreorientert planleggingslov som samlar og samordnar planreglar frå bygningslova og relevante sektorlover.
- Klargjere plannivåa og det politiske ansvaret: kommunestyret for kommunale planar, fylkestinget for tverrkommunale/fylkeslege planar og nasjonale organ for landsplanar.
- Lovfeste tydelege plantyper som kommuneplan, kommunedelplan, fylkesplan og landsplan, med fastsette virkningar og vedtektsreglar.
- Kreve konsekvensutgreiingar (undersøkelsesplikt) ved bruksendringar som kan få vesentlege verknader for natur og omgjevnader.
- Leggje til rette for betre samordning mellom sektoradministrasjonar ved å samle planleggingsbestemmelsar og gi reglar om samråd, informasjon og offentleg innsyn.
- Opne for delegering og desentralisering av oppgåver der det er naturleg, men halde fast ved prinsippet om at avgjerdsmynde ligg der oppgåva bør løysast politisk.
- Vurdere nødvendige endringar i ei rekkje andre lover (matrikkellovgjeving, jordlov, naturvernlov, veglov m.fl.) for å sikre konsistent formålsdefinisjon, administrasjon og gjennomføring.
Spør NOUgla KI-assistent