Reinsa tekst (kapittelvising)
Fulltekst er ikkje tilgjengeleg for dette dokumentet. Du kan laste ned original PDF eller bruke KI-assistenten.
Historisk utgreiing (2009)
NOU 2009: 3 - På sikker veg
Utgreiinga tek utgangspunkt i at trafikkulukker framleis gir høg døds- og skadestatistikk i Noreg, og spør om eit sjølvstendig statleg vegtilsyn for infrastrukturoppgåver kan styrkje trafikktryggleiken. Bakgrunnen er at det ikkje finst eit uavhengig, statleg tilsyn med veginfrastrukturen i dag, samtidig som vegsektoren har ansvaret for planlegging, utbygging, drift og vedlikehald over eit offentleg vegnett på om lag 92 000 km.
Hovedfunni
- Om lag 92 000 km offentleg veg: cirka 27 000 km riksveg, 27 000 km fylkesveg og 38 000 km kommunal veg.
- Riksvegnettet er delt i om lag 9 000 km stamvegar og om lag 18 000 km andre riksvegar.
- Årleg er det framleis om lag 250 drepne og 1 000 varig skadde i vegtrafikken i Noreg.
- Analysar og ekspertvurderingar peikar på at infrastruktur er medverkande årsak i 20–30 % av dødsulukker, og i enkelte tilfelle utløysande årsak.
- I dag finst ikkje eit uavhengig, statleg tilsyn med veginfrastrukturen; ansvaret ligg hos Statens vegvesen og lokale vegeigarar.
- Fleirtalet i utvalet meiner eit nytt risikobasert vegtilsyn bør opprettast og ha heimel til pålegg og sanksjonar; storleiken vurderast til 50–100 årsverk.
- Mindretalet meiner oppretting av eit nytt tilsyn vil kunne skape dobbeltarbeid, svekkje fagmiljø og gi mindre ressursar til dokumenterte infrastrukturtiltak.
Foreslåtte tiltaki
- Opprett eit statleg, uavhengig vegtilsyn for infrastruktur med risikobasert systemtilsyn og heimel til å gi pålegg og sanksjonar ved systemmanglar.
- Utform tilsynet slik at det kompletterer – ikkje erstattar – vegeigarane sin eigen oppfølging og internkontroll.
- Fastset rammeomfang og ressursbehov for tilsynet, tentativt 50–100 årsverk, og krev nærare utgreiing av oppgåver og fagområde før oppstart.
- Lov- eller forskriftsheimel for vegtilsynet si myndigheit, inkludert moglegheit for å krevje utbetring og gjennomgang av styringssystem.
- Prioriter modernisering av tryggleiksforvaltninga i vegsektoren med klart skilje mellom tilsynsrolle og forvaltnings-/driftsrolle hos Vegdirektoratet.
- Om mandatet blir utvida: vurder seinare eit samla tilsyn som også dekker trafikant- og køyretøyrelaterte forhold, for å få heilskapleg risikooversyn.
- Som alternativ for å unngå nytt byråkrati: bruk eksterne, kompetente aktørar til systemrevisjon av internkontroll og styring i Statens vegvesen og hos vegeigarar.
Spør NOUgla KI-assistent