Søk i NOU-arkivet

Utgreiinga tek føre seg kvifor arbeidsløysa blant ungdom (16–24 år) er høgare enn blant vaksne, korleis lønnsstrukturar, regelverk og utdannings- og arbeidsmarknadspolitikk påverkar dette, og kva som kan gjerast for å betre overgangane frå skole til arbeid. Ho peikar på at ungdom er særleg sårbare i lågkonjunkturar og at det er tydelege skilnader innan ungdomsgruppa: 16–19-åringane er i stor grad under utdanning, medan ein betydeleg del av 20–24-åringane søkjer arbeid som hovudaktivitet og opplever høgare ledigheit. Personar utan fullført yrkesutdanning og utan arbeidserfaring har størst vanske med å få fotfeste, og internasjonale døme (t.d. Tyskland og Austerrike) tyder på at arbeidslivsbasert lærlingordning gir låg ungdomsledigheit. Utvalet peiker på at lønnsforskjellar må spegle produktivitetsforskjellar; i praksis er det mange begynnerlønningar som ligg høgare enn tariffminima eller i ikkje-tariffbundne verksemder, noko som kan hemme tilsetjing av lite erfarne søkjarar. For å betre tilgangen til yrkeskompetanse ønskjer utvalet meir rom for opplærings- og treningsstillingar, revisjon av tariffavtaler (m.a. 18-årsgrensa), klare mål for opplæring og opning for fleire lærlingeordningar, slik at fleire unge kan byggje kompetanse i arbeidslivet framfor å hamne utanfor.