Historisk utgreiing (2007)
NOU 2007: 12 - Offentlig innkreving
NOU-en analyserer det norske systemet for offentleg innkrevjing og peikar på at oppgåvene spreier seg på mange ulike aktørar og løysingar. Bakgrunnen er eit behov for betre effektivitet, brukarvennlegheit og rettstryggleik når skattar, avgifter, lån og andre krav skal betalast og krevjast inn.
Hovedfunni
- Offentleg innkrevjing er fragmentert på mange aktørar (statlege etatar, kommunale oppkrevjarar, SI, NAVI, pensjonskasse, lånekasse, m.fl.), med uklare rollegrenser.
- IT-landskapet er sterkt desentralisert: lokale fag- og rekneskapssystem og manglande fellessystem fører til dårleg samordning og høgare driftskostnader.
- Informasjonstilgang og deling mellom aktørane er avgrensa, noko som svekker effektiviteten i både ordinær innbetaling og tvangsinnfordring.
- Finansiering av innkrevingsaktivitetane varierer mellom stat og kommune og gir lite incitament for heilskapleg ressursbruk og resultatfokus.
- Få fellesregistre og manglande nasjonale infrastrukturløysingar (t.d. utleggsregister) hindrar rask og føreseieleg tvangsinnkrevjing.
- Auka bruk av elektronisk varsling, faktura og betaling kan redusere kostnadane og auke innkrevjingsgraden, men krev standardisering og implementeringstiltak.
- Pågåande reformer (skatteetat-reorganisering, nye skattebetalingsreglar) må samsvarast med løysingar for innkrevjing for å unngå dobbeltarbeid og overgangsproblem.
Foreslåtte tiltaki
- Opprette ei ny, samla innfordringsetat eller klar organisatorisk samordning for tvangsinnfordring og innfordringspraksis.
- Utvikle og ta i bruk felles IT-plattformar og standardar for innkrevjing på tvers av statlege og kommunale aktørar.
- Innføre nasjonale fellesregistre (inkl. utleggsregister) og sikre tilgang for relevante innkrevingsaktørar under respekt for personvern.
- Standardisere og rulle ut elektronisk varsling, faktura og betaling for offentlege krav, med særskilde løysingar for bedrifter og privatpersonar.
- Innføre skattekonto for utvalde krav for å samle oversikt og forenkle avstemming og betaling for skyldnarar og kreditorar.
- Klargjere rolle- og oppgavefordeling mellom Skatteetaten, kommunale oppkrevjarar, SI, NAVI og private aktørar gjennom lovendringar og administrative instrukser.
- Endre finansieringsmodellar slik at dei fremjar effektivitet og resultat, til dømes resultatbasert finansiering eller sentralisering av enkelte kostnader.
Spør NOUgla KI-assistent
