Reinsa tekst (kapittelvising)
Fulltekst er ikkje tilgjengeleg for dette dokumentet. Du kan laste ned original PDF eller bruke KI-assistenten.
Historisk utgreiing (2001)
NOU 2001: 1 - Lov om personnavn
Utgreiinga tek til orde for ei klar liberalisering og forenkling av reglane om personnamn for å møte samfunnsendringar sidan 1964. Bakgrunnen er aukande likestilling, migrasjon og ønskje om større personleg fridom i private val, samtidig som omsyn til rettsvern for etternamn skal ivaretakast.
Hovedfunni
- Nåverande navnelov frå 1964 er lite tilpassa endringar i likestilling, innvandring og ønskje om meir personleg sjølvbestemming.
- Gjeldande rettsvern for slektsnamn gjeld i dag namn med færre enn 500 bærarar; arbeidsgruppa føreslår å redusere denne grensa til 200.
- Foreldre kan i dag ved første gangs namnveljing berre gje barnet foreldrenes slektsnamn; utvalet vil auke valfridomen ved første registrering.
- Mellomnamnregimet er komplisert og ulikt etternamnreglane; forenkling og likebehandling mellom mellomnamn og etternamn er føreslått.
- Fleirtalet i gruppa tilrår alminneleg tilgang til doble etternamn for å styrkje likestilling og kulturvidde; mindretal meiner dette kan skape registreringsproblem.
- Patronym/metronym (f.eks. Sirisdatter) skal kunne veljast som personlege etternamn, men ikkje overførast vidare som slektsnamn.
- Forslaga legg opp til ein generell nærare avgrensing: namn kan nektast ved «sterke grunnar» eller ved fare for «vesentleg ulempe», strengare enn dagens «ulempes»-regel.
Foreslåtte tiltaki
- Erstatte omgrepet «slektsnamn» med «etternamn» for å modernisere nomenklaturen i lova.
- Gi alle namn som kan vere etternamn, også open tilgang ved første gangs namnveljing og vurdering av reglar om foreldres reservasjonar.
- Redusere grensa for rettsverna namn frå under 500 til under 200 bærarar og stoppe nyregistrering av rettsverna namn.
- Innføre alminneleg adgang til patronym/metronym som personnamn, definert som personlege og ikkje arvelege namn.
- Gi fleirtalet rett til doble etternamn markert med bindestrek, med høgst eitt dobbelt etternamn og fri løysing av samansettinga.
- Forenkle saksbehandling ved å samle førsteinstansen til fylkesskattesjefar/OSLO likningskontor og folkeregister, og etablere Skattedirektoratet som klageinstans; oppheve krav om kunngjering og bevilling.
- Gi samboarar same namnrett som ektefellar (med samtykke og visse vilkår), og leggje til rette regelverk for innvandrarar slik at namntradisjonar kan vidareførast utan særskilte ordningar.
Spør NOUgla KI-assistent