Reinsa tekst (kapittelvising)
Fulltekst er ikkje tilgjengeleg for dette dokumentet. Du kan laste ned original PDF eller bruke KI-assistenten.
Historisk utgreiing (2017)
NOU 2017: 6 - Offentlig støtte til barnefamiliene
Utgreiinga tek for seg korleis offentlege ytingar og ordningar påverkar barnefamiliar sine inntektsforhold, arbeidstilhøve og økonomisk tryggleik. Bakgrunnen er eit behov for å vurdere målretta innsats mot barnefattigdom, samordning mellom kontante ytingar og tenester (til dømes barnehage), og korleis ordningane påverkar likestilling og arbeidstilknytning.
Hovedfunni
- Offentlege ytingar til familiar er fragmenterte: kombinert bruk av universell barnetrygd, skattefrådrag og målretta stønadar gir uoversiktlege insentiv og varierande fordelingsverknad.
- Universell barnetrygd sikrar enkel administrasjon og brei politisk legitimitet, men har avgrensa målretta effekt på å redusere barnefattigdom.
- Familietypar med låg inntekt og einslege forsørgjarar har gjennomgåande høgare risiko for låginntekt og fattigdom samanlikna med toinntektsfamiliar.
- Skattesystemets behandling av forsørgjarfrådrag og liknande skattefordelar gir ulik fordelingsprofil samanlikna med direkte ytingar, og vinninga fell ofte sterkare til familiar med arbeidande foreldre.
- Kombinasjonen av kontantstøtte og subsidiert barnehage påverkar arbeidstilbodet for foreldre, særleg for mødre, og kan både fremje og hemme deltaking i arbeidslivet avhengig av utforming.
- Dagens ordningar manglar god samordning mot mål om likestilling og arbeid, noko som skaper tap av effektivitet og moglegheiter for utilsikta fordelingsverknader.
- Det er mogleg å redusere barnefattigdom betre ved å halde ein brei grunnstøtte saman med presise målretta tillegg for låginntektsfamiliar og einslege forsørgjarar.
Foreslåtte tiltaki
- Innføre ei todelt modell: ei universell grunnstøtte per barn kombinert med inntektsavhengige tillegg for låginntektsfamiliar for å styrke målretta fattigdomsreduksjon.
- Etablere særskild supplerande stønad for einslege forsørgjarar med låge inntekter for å redusere særskilt høg fattigdomsrisiko i denne gruppa.
- Reformere skattefrådrag og barnefrådrag for å betre samspel med direkte ytingar, og sikre at skattelettnader ikkje uforholdsmessig favoriserer høgare inntektsfamiliar.
- Forbetre samordninga mellom kontantstøtte, foreldrepermisjon og barnehagetilbod for å styrke arbeidstilknytning og likestilling utan å svekkje låginntektsfamiliars økonomiske tryggleik.
- Sette eit forenkla og brukarvennleg regelverk for utbetaling og saksbehandling for å redusere byråkrati og feilutbetalingar.
- Innføre meir presise og regelmessige evalueringar av effektane på barnefattigdom, arbeidstilbod og likestilling, med krav om økonomiske konsekvensanalysar ved endringar.
- Rettleiande mål for fordelingspolitikk og indikatorar for barnefamiliar (inkludert barns levekår) som skal liggje til grunn for vidare justeringar av ordningane.
Spør NOUgla KI-assistent