Historisk utgreiing (1996)
NOU 1996: 3 - Ny aksjelovgivning
Utredninga vurderer ei todelt ny aksjelovgivning som skil mellom «aksjeselskap» (lukkede) og «allmennaksjeselskap» (opne). Ho tek utgangspunkt i behovet for eit meir fleksibelt, moderne og brukarlaust regelverk som både ivaretek minoritetsvern og oppfyller EØS-krav.
Hovedfunni
- Forslaget innfører to parallelle lover med same struktur, tilpassa høvesvis lukkede aksjeselskap og opne allmennaksjeselskap.
- Minstekapitalkravet blir generell foreslått til kr 200 000 for begge selskapsformer med overgangsreglar for eksisterande AS.
- Aksjer i allmennaksjeselskap blir negotiable og VPS-registrerte; aksjer i aksjeselskap blir ikkje VPS-registrerte og får omsetningsbegrensingar.
- Minoritetsvernet er styrka ved heimel for innløysing ved maktmisbruk eller alvorlege, varige motsetningar med unntak der innløysing ville skade selskapet.
- Reglane om reservefond og avsetningar blir meir fleksible, bl.a. innføring av overkursfond og oppheving av plikt til 20% avsetning når bundet kapital når om lag ein tredel av gjelda.
- Styre- og leiarsystemet blir forenkla og meir fleksibelt for mindre AS (mindre krav til styre og dagleg leiar); hovudmodell er styre på minimum tre og dagleg leiar.
- Reglar om forbod mot disposisjonar som svekkjer kapitalgrunnlaget blir vidareført, med skjerpa sanksjonar og krav om tilbakeføring som hovudreaksjon.
Foreslåtte tiltaki
- Vedta to separate lover: ein for aksjeselskap (AS) og ein for allmennaksjeselskap (ASA) med felles struktur men ulike reglar.
- Innfør minstekapitalkrav på kr 200 000 for nyetableringar, med særskilde overgangsreglar for eksisterande AS.
- Krev VPS-registrering og fri omsetning for aksjer i ASA; behald moglegheit for omsetningsbegrensing og forkjøpsrett i AS.
- Endre fondsreglane ved å etablere overkursfond og gje fleksibilitet i reservefondavsetningar, m.a. fjerning av tvungen 20% avsetning ved visst kapitalforhold.
- Gi minoritetsaksjonærar rett til innløysing ved maktmisbruk eller alvorlege, varige interne motsetnader, med vern mot urimeleg eller skadande innløysing.
- Forenkle stiftelsesprosessen ved ein simultanstiftelsesmodell og einskild registreringsformular; krev åpningsbalanse og innbetaling før registrering.
- Presiser plikter og ansvar for styre og dagleg leiar, styrk sanksjonsreglar og konkretiser krav om forsvarleg forvaltning for å auke følgjer av erstatningsreglar.
Spør NOUgla KI-assistent
