Historisk utgreiing (2005)
NOU 2005: 13 - Om forvalterregistrering av aksjer i norske selskaper
Utgreiinga vurderer om innanlandske aksjeartar bør kunne registrerast i registeret på vegner av ein forvaltar, slik utanlandske investorar allereie kan. Ho tek utgangspunkt i to hovudomsyn: behovet for opne og brukbare aksjeeigarregister for allment og tilsynsbruk, og interessene investorar har i effektiv forvaltning og anonymitet.
Hovedfunni
- Utlendingar har i praksis adgang til forvaltarregistrering, medan innanlandske aksjeeigarar i stor grad ikkje får same moglegheit.
- Forvaltarregistrering reduserer aksjeeigarregisterets verdi som kjelde for allmenn innsyn og for kontrollmynde – særleg for avdekking av innsidehandel.
- Auka bruk av forvaltarregistrering vil utfordre skattemyndigheits evne til effektiv kontroll av eigarskap og transaksjonar.
- Selskapa si moglegheit til å føre dialog med eigarane og å utøve aktivt eigarskap kan innanfor enkelte scenario bli svekt.
- Andre fordelar ved forvaltarregistrering (porteføljekonsolidering, administrative effektar) er reelle, men vege ikkje opp for tap av innsyn i mange tilfelle.
- Dagens regelverk er uklårt om kva som reknast som «utenlandsk aksjeeigar» – behov for presisering spesielt ved utanlandskregistrerte selskap med hovudkontor i Noreg.
- Tiltak som krav om regelmessig oppdatering frå forvaltarar og klare reglar for rettsvern kan delvis avbøte innskrenkingar i innsyn, men endå ikkje fullt ut erstatte registerets direkte opplysningsverdi.
Foreslåtte tiltaki
- I hovudsak oppretthalde gjeldande prinsipielle avgrensing: ikkje opna for generell forvaltarregistrering for innanlandske investorar.
- Presiser definisjonen av «utenlandsk aksjeeigar» i allmennaksjeloven § 4-10 slik at utanlandskregistrerte selskap med hovudkontor i Noreg ikkje vert rekna som utanlandske.
- Innfør heimel for at rettsvern for disposisjonar over forvaltarregistrerte aksjar oppnås ved melding til forvaltar, på same måte som for andre ikkje-registrerte formuesgode i tredjemanns besittelse.
- Gje selskap høve til å reservere seg mot bruk av forvaltarregistrering gjennom føresegn i vedtektene.
- Pålegg forvaltarforetak (custodians) plikt til periodisk rapportering av eigarskapsopplysningar til registeret for å styrke innsynet.
- Fastset reglar om kven som kan opptre som forvaltar, plikt til opplysningsinnsyn og sanksjonar ved manglande etterleving for å ivareta tilsyns- og medierelaterte behov.
- Oppretthalde at utanlandske investorar ikkje får snevrare adgang enn i dag, men innarbeide dei nemnde modifikasjonane for å motverke informasjonsmangel.
Spør NOUgla KI-assistent
