Historisk utgreiing (1998)
NOU 1998: 7 - Om stiftelser
Utgreiinga legg fram eit heilskapleg forslag til ny stiftelseslov som skal avløysa gjeldande lov frå 1980. Bakgrunnen er eit behov for eit enklare, meir fleksibelt og tydeleg regelverk tilpassa det breie mangfaldet av stiftelsar (næringsdrivande og alminnelege). Utvalet går bort frå skiljet offentlege/ private stiftelsar og føreslår i staden at alle stiftelsar skal stå under offentleg tilsyn.
Hovedfunni
- Lova skal erstatte gjeldande stiftelseslov og forenkle terminologi ved å kun operere med to kategoriar: alminnelege og næringsdrivande stiftelser.
- Skillet mellom offentlege og private stiftelser blir avskaffa, og alle stiftelser skal underkastast offentleg tilsyn.
- Minstekrav til grunnkapital føreslått: 100 000 kr for alminnelege stiftelser, 200 000 kr for hovudnæringsdrivande; dispensasjon til 50 000 kr ved særlige grunnar.
- Reglar for å verne stiftelsens sjølvstende: forbod mot einestyre, krav til styresamansetjing og innskrenkingar i opprettarens og nærståandes innflytelse.
- Kapitalvern blir styrka gjennom reglar om bundet grunnkapital, begrensingar i utdelingar og særskilde reglar ved nedsetting eller oppgjer av grunnkapital.
- Forslag om oppretting av eit felles Stiftelsestilsyn og ein eigen Stiftelsesklagenemnd for fagleg og effektiv handsaming av saker.
- Forbetringar i registreringsordninga og forenkling ved å redusere dagens fleirspora registerløysing (Enhetsregister, fylkesmenn, Foretaksregisteret).
Foreslåtte tiltaki
- Innføre ein ny stiftelseslov som berre skil mellom alminnelege og næringsdrivande stiftelser og avskaffe offentleg/privat-kategorien.
- Påleggje registreringsplikt med ny, samla registerløysing og krav til innhaldet i registreringsmeldinga (§§ 2-4 til 2-6).
- Innføre minimum grunnkapital: 100 000 kr for alminnelege og 200 000 kr for hovudnæringsdrivande, med ei stram dispensasjonsordning ned til 50 000 kr (§ 3-2).
- Binde grunnkapitalen juridisk og regulere oppgjer, nedsetting og utdelingar slik at kapitalvern blir sikra (§§ 3-1, 3-3, 3-5, 3-9).
- Forby einestyre og avgrense opprettarens og nærståandes påverknad, samt forbode lån og sikkerheitsstillelse til fordel for opprettar og nærståande (§ 3-10, § 4-2, § 3-10).
- Opprette eit frittståande Stiftelsestilsyn og ei Stiftelsesklagenemnd med fullmakt til tilsyn, handsaming og klageavgjerd (§ kapittel 15 og tilhøyrande klageordning).
- Innføre reglar om omdanning (endring, samanslåing, deling, oppheving) med legalitetskontroll frå Stiftelsestilsynet, tydelege saksbehandlingsreglar og overgangsreglar for etablerte stiftelser (§§ 6-1 til 6-10, overgangsreglar).
Podkast-samandrag (KI-dialog)
Klar til avspeling
Lydsamandrag er klart for denne utgreiinga.
Spør NOUgla KI-assistent
