NOU 2000: 32 - Lov om erverv og tap av norsk statsborgerskap

Utgreiinga legg fram eit forslag til ei samla lov om erverv og tap av norsk statsborgarskap for å avløysa den fragmenterte reglane frå 1950. Ho tek utgangspunkt i endra internasjonale signal — særleg Europarådet si konvensjon frå 1997 — og i endringar i innvandringsmønster og rettighetsstruktur i vestlege land. Rapporten peikar på at rettar i aukande grad blir knytte til busetnad framfor statsborgarskap og at fleire land har opna for dobbelt statsborgarskap. Utvalet ønskjer klårare, meir rettstryggleiksretta reglar ved at meldings- og bevillingsordningar i praksis blir eit rettsbasert system. Barns rettsstilling blir styrkt: born fødde utanfor ekteskap likestillast med dei fødde i ekteskap, og adoptivborn får automatisk statsborgarskap ved godkjend adopsjon der ein av foreldra er norsk. Krava til botid blir konkretiserte: hovudregel er sju års opphald innanfor ein tiårsperiode, med kortare krav for visse grupper. Straffbare forhold får avgjerande vekt via eit karenstidsprinsipp, medan reglar om bidragsgjeld blir foreslått fjerna. Flertalet går inn for at dobbelt statsborgarskap ikkje skal hindrast; eit mindretal held framleis imot. Utvalet meiner språkprøve generelt ikkje bør krevjast, men diskuterer kopling mellom integreringstiltak og statsborgarskapssøknadar.