NOU 2005: 9 - Ressursbruk og rettssikkerhet i fylkesnemndene for sosiale saker

Utgreiinga handsamar fylkesnemndene for sosiale saker med særleg vekt på forholdet mellom rettstryggleik og ressursbruk. Fylkesnemndene er hovudarena for tvangssaker etter barnevernlova og vedtak om tvangsplassering av rusmiddelmisbrukarar. Evalueringar syner at nemndsystemet i stor grad ivaretek partane sin rettstryggleik, men ordninga krev mykje personell og økonomiske ressursar og fører stundom til lange saksbehandlingstider. Mandatet var todelt: skissere kostnads- og effektivitetsfremjande forenklingar, og utarbeide heilskaplege saksbehandlingsreglar for å sikre meir einsarta praksis nasjonalt. Arbeidet byggjer på rapportar og talmateriale frå nemndene (årsrapportar, kostnader, saksmengd, behandlingstid, advokatkostnader) og ei kvalitetssikringshandbok. Utvalet legg vekt på prinsippa frå domstolane — mellom anna proporsjonalitet, konsentrasjon og aktiv saksstyring — kombinert med eit barnefagleg perspektiv som ser kontinuitet og rask avgjerdsfram for barnet som sentralt. Hovudretninga er å halde ved nemndmodellen, men utvikle fleksible, meir effektive saksprosessar: mellom anna større grad av skriftleg handsaming der høveleg, meir aktiv leiing frå nemndsleiar, vurdering av reduksjon i bruk av sakkyndige i utvalde sakstypar og førebuingar av ein samla lov for barne- og sosialnemndene.